Ihe ị nwere ike ịmaghị bụ na ọtụtụ mmadụ anaghị enweta nri asaa dị mkpa zuru oke.

Ihe ndị dị ka iron na calcium dị mkpa maka ahụike ọbara na ọkpụkpụ. Mana nnyocha ọhụrụ gosiri na ihe karịrị ọkara nke ndị bi n'ụwa anaghị enweta nri ndị a na ihe ise ndị ọzọ dị mkpa maka ahụike mmadụ nke ọma.

Nnyocha e bipụtara na Lancet Global Health na August 29 chọpụtara na ihe karịrị ijeri mmadụ ise anaghị eri iodine, vitamin E ma ọ bụ calcium zuru oke. Ihe karịrị ijeri mmadụ anọ na-eri obere iron, riboflavin, folate na vitamin C ezughi oke.

"Ọmụmụ ihe anyị bụ nnukwu ọganihu," ka onye edemede so na nnyocha ahụ bụ Christopher Free, Ph.D., onye otu nyocha na UC Santa Barbara's Institute of Marine Science na Bren School of Environmental Science and Management, kwuru n'otu nkwupụta. Free bụkwa ọkachamara na nri mmadụ.

Free kwukwara, sị, "Nke a abụghị naanị n'ihi na ọ na-enye atụmatụ mbụ nke iri obere nri na-adịghị mma maka ndị dị afọ 34 na ndị nwoke na nwanyị n'ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ mba niile, kamakwa n'ihi na ọ na-eme ka ụzọ na nsonaazụ ndị a dịrị ndị nchọpụta na ndị ọkachamara mfe ịnweta."

Dịka nnyocha ọhụrụ ahụ si kwuo, nnyocha ndị gara aga enyochala ụkọ nri ndị na-adịghị na obere ihe oriri ma ọ bụ enweghị oke nri ndị nwere ihe oriri ndị a gburugburu ụwa, mana enwebeghị atụmatụ oriri zuru ụwa ọnụ dabere na ihe achọrọ maka ihe oriri.

N'ihi ihe ndị a, ndị otu nnyocha ahụ mere atụmatụ na nri na-adịghị mma nke obere ihe oriri iri na ise na mba 185, nke na-anọchite anya 99.3% nke ndị mmadụ. Ha ruru nkwubi okwu a site na ịme ihe nlereanya - itinye "usoro nri zuru ụwa ọnụ nke kwekọrọ na afọ na okike" na data sitere na 2018 Global Diet Database, nke na-enye foto dabere na nyocha nkeonwe, nyocha ezinụlọ na data inye nri mba. Atụmatụ ntinye.

Ndị dere akwụkwọ ahụ chọpụtakwara ihe dị iche n'etiti ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị. Ụmụ nwanyị nwere ike iri iodine, vitamin B12, iron na selenium karịa ụmụ nwoke. N'aka nke ọzọ, ụmụ nwoke anaghị enweta magnesium, zinc, thiamine, niacin na vitamin A, B6 na C zuru oke.
Ihe dị iche n'ógbè ahụ pụtakwara ìhè. Iri riboflavin, folate, vitamin B6 na B12 ezughi oke dị oke njọ na India, ebe iri calcium kacha njọ na South na East Asia, Sub Sahara Africa na Pacific.

"Nsonaazụ ndị a dị oke mkpa," onye dere akwụkwọ nyocha ahụ bụ Ty Beal, ọkachamara teknụzụ dị elu na Global Alliance for Improved Nutrition na Switzerland, kwuru na nkwupụta mgbasa ozi. "Ọtụtụ mmadụ - ọbụna karịa ka e chere na mbụ, na mpaghara niile na mba niile na ọkwa ego niile - anaghị eri ọtụtụ obere ihe ndị dị mkpa. Oghere ndị a na-emebi nsonaazụ ahụike ma na-ebelata ikike mmadụ zuru ụwa ọnụ."

Dr. Lauren Sastre, osote prọfesọ nke sayensị nri na onye nduzi nke mmemme Farm to Clinic na Mahadum East Carolina dị na North Carolina, kwuru site na email na ọ bụ ezie na nchọpụta ahụ pụrụ iche, ha kwekọrọ na ọmụmụ ihe ndị ọzọ, obere, nke metụtara mba. Nchọpụta ndị a anọwo na-agbanwe agbanwe kemgbe ọtụtụ afọ.

"Nke a bụ ọmụmụ ihe bara uru," ka Sastre gbakwụnyere, onye na-etinyeghị aka na nnyocha ahụ.

Ịtụle nsogbu iri nri zuru ụwa ọnụ

Nnyocha a nwere ọtụtụ ihe mgbochi dị mkpa. Nke mbụ, n'ihi na ọmụmụ ihe ahụ agụnyeghị oriri nke ihe mgbakwunye na nri ndị siri ike, nke nwere ike ime ka ụfọdụ ndị mmadụ na-eri ụfọdụ ihe oriri dịkwuo mma n'uche, ụfọdụ n'ime adịghị ike dị na nnyocha ahụ bụ O nwere ike ọ gaghị adị oke njọ n'ezie.

Mana data sitere na Òtù Maka Ụmụaka nke Mba Ndị Dị n'Otu na-egosi na pasentị iri asatọ na itoolu nke mmadụ gburugburu ụwa na-eri nnu a na-akpọ iodine. "Ya mere, iodine nwere ike ịbụ naanị ihe na-edozi ahụ nke a na-atụ oke ibu n'ime nri na-ezughị oke,".

"Naanị nkatọ m bụ na ha leghaara potassium anya n'ihi na enweghị ụkpụrụ," Sastre kwuru. "Anyị ndị Amerịka na-enweta potassium (nke a na-atụ aro kwa ụbọchị) n'ezie, mana ọtụtụ mmadụ anaghị enweta ya nke ọma. Ọ dịkwa mkpa ka e jiri sodium mee ya. Ụfọdụ ndị na-enweta sodium gabiga ókè, ha anaghị enweta potassium zuru oke, nke dị oke mkpa maka ọbara mgbali elu (na) ahụike obi."

Na mgbakwunye, ndị nchọpụta ahụ kwuru na enweghị ozi zuru oke gbasara oriri nke onye ọ bụla n'ụwa niile, ọkachasị data ndị na-anọchite anya mba ma ọ bụ gụnyere oriri n'ime ihe karịrị ụbọchị abụọ. Ụkọ a na-egbochi ikike ndị nchọpụta iji kwado atụmatụ nlereanya ha.

Ọ bụ ezie na ndị otu ahụ tụrụ oke oriri ha na-eri, enweghị data ọ bụla gbasara ma nke a ọ na-ebute ụkọ nri nke dọkịta ma ọ bụ onye na-ahụ maka nri ga-achọpụta site na nyocha ọbara na/ma ọ bụ ihe mgbaàmà ya.

Nri na-edozi ahụ karịa

Ndị ọkachamara n'ihe gbasara nri na ndị dọkịta nwere ike inyere gị aka ikpebi ma ị na-enweta vitamin ma ọ bụ mineral ụfọdụ zuru oke ma ọ bụ ma a na-egosi na ị nweghị ihe dị na ya site na nnwale ọbara.

"Nri ndị dị obere na-arụ ọrụ dị mkpa na ọrụ sel, mgbochi ọrịa (na) metabolism," Sastre kwuru. "Ma anyị anaghị eri mkpụrụ osisi, akwụkwọ nri, mkpụrụ osisi, mkpụrụ osisi, ọka zuru oke - ebe nri ndị a si. Anyị kwesịrị ịgbaso ndụmọdụ nke American Heart Association, 'rie egwurugwu.'"

Lee ndepụta nke mkpa ihe oriri asaa nwere nri kacha ala n'ụwa niile dị na ụfọdụ nri bara ụba na ha:

1. Calcium
● Dị mkpa maka ọkpụkpụ siri ike na ahụike zuru oke
● A na-ahụ ya n'ime ngwaahịa mmiri ara ehi na ihe ndị e ji dochie soy, almond ma ọ bụ osikapa; akwụkwọ nri gbara ọchịchịrị; tofu; sardines; salmon; tahini; ihe ọṅụṅụ oroma ma ọ bụ mkpụrụ osisi grepu siri ike

2. Folic acid

● Dị mkpa maka mmepụta nke mkpụrụ ndụ ọbara uhie na uto na ọrụ nke mkpụrụ ndụ, ọkachasị n'oge afọ ime
● Nwere akwụkwọ nri gbara ọchịchịrị, agwa, agwa, lentil na ọka ndị e siri ike dịka achịcha, pasta, osikapa na ọka

3. Ayọdini

● Dị mkpa maka ọrụ thyroid na mmepe ọkpụkpụ na ụbụrụ
● A na-ahụ ya n'ime azụ̀, ahịhịa mmiri, oporo, ngwaahịa mmiri ara ehi, àkwá na nnu a na-agwakọta nke ọma (iodized)

4.Ígwè

● Dị mkpa maka inye oxygen n'ahụ yana maka uto na mmepe
● A na-ahụ ya n'ime oysters, ọbọgwụ, anụ ehi, sardines, nshịkọ, atụrụ, ọka e siri ike, akwụkwọ nri, artichokes, agwa, lentil, akwụkwọ ndụ gbara ọchịchịrị na nduku

5.Magnesium

● Dị mkpa maka ọrụ akwara na akwara, shuga dị n'ọbara, ọbara mgbali elu, na mmepụta nke protein, ọkpụkpụ, na DNA
● A na-ahụ ya na mkpụrụ osisi, mkpụrụ osisi, mkpụrụ osisi dum, akwụkwọ nri akwụkwọ ndụ na ọka ndị e siri ike sie ike

6. Niacin

● Dị mkpa maka sistemu akwara na sistemu nri
● A na-ahụ ya n'ime anụ ehi, ọkụkọ, ofe tomato, toki, osikapa aja aja, mkpụrụ ugu, azụ salmon na ọka ndị e siri ike sie ike

7. Riboflavin

● Dị mkpa maka metabolism ike nri, sistemu ahụ ji alụso ọrịa ọgụ, yana akpụkpọ ahụ na ntutu dị mma
● A na-ahụ ya n'àkwá, ihe ndị e ji mmiri ara ehi mee, anụ, ọka na akwụkwọ nri ndụ ndụ

Ọ bụ ezie na enwere ike inweta ọtụtụ ihe oriri na-edozi ahụ site na nri, ihe ndị na-edozi ahụ e nwetara dị obere ma ezughị ezu iji kwado mkpa ahụike mmadụ, ya mere ọtụtụ mmadụ na-atụgharị uche naihe mgbakwunye nri.

Mana ụfọdụ ndị nwere ajụjụ: Ha kwesịrị ịṅụ ihe mgbakwunye nri iji rie nri nke ọma?

Onye ọkà ihe ọmụma ukwu bụ́ Hegel kwuru n'otu oge na "ịdị adị bụ ihe ezi uche dị na ya", otu ihe ahụ ka ọ dịkwa maka ihe mgbakwunye nri. Ịdị adị nwere ọrụ ya na uru ya. Ọ bụrụ na nri ahụ enweghị ezi uche ma enweghị nguzozi nri, ihe mgbakwunye nri nwere ike ịbụ ihe mgbakwunye dị ike maka usoro nri na-adịghị mma. Ọtụtụ ihe mgbakwunye nri enyela aka dị ukwuu n'ịnọgide na-enwe ahụike anụ ahụ. Dịka ọmụmaatụ, vitamin D na calcium nwere ike ịkwalite ahụike ọkpụkpụ ma gbochie osteoporosis; folic acid nwere ike igbochi ntụpọ akwara anụ ahụ nwa ebu n'afọ nke ọma.

I nwere ike ịjụ, sị, "Ugbu a anyị enweghị nri na ihe ọṅụṅụ, kedu ka anyị ga-esi ghara inwe nri na-edozi ahụ?" N'ebe a, ị nwere ike na-eleda ihe nri na-edozi ahụ pụtara anya. Irighị nri nke ọma (a na-akpọ ụkọ nri) nwere ike ibute nsogbu nri na-esighị ike, dịka iri oke nri (a maara dị ka oke nri), na ịkpachara anya n'ihe gbasara nri (a maara dị ka enweghị nhazi nri) nwekwara ike ibute nsogbu nri na-esighị ike.

Data ndị dị mkpa na-egosi na ndị bi ebe ahụ nwere nri atọ dị mkpa nke protein, abụba, na carbohydrates zuru oke na nri, mana ụkọ nke ụfọdụ nri dị ka calcium, iron, vitamin A, na vitamin D ka dị. Ọnụọgụ nri ndị okenye na-adịghị edozi ahụ bụ 6.0%, ọnụego ọbara ọgbụgba n'etiti ndị bi ebe ahụ dị afọ 6 na karịa bụ 9.7%. Ọnụọgụ ọbara ọgbụgba n'etiti ụmụaka dị afọ 6 ruo 11 na ụmụ nwanyị dị ime bụ 5.0% na 17.2% n'otu n'otu.

Ya mere, iri ihe mgbakwunye nri n'ọtụtụ ọgwụ kwesịrị ekwesị dabere na mkpa gị dabere na nri kwesịrị ekwesị bara uru n'igbochi na ịgwọ nsogbu nri na-adịghị mma, yabụ ajụla ha n'amaghị ama. Mana adaberela na ihe mgbakwunye nri nke ukwuu, n'ihi na ugbu a ọ dịghị ihe mgbakwunye nri nwere ike ịchọpụta ma mejupụta oghere dị na usoro nri na-adịghị mma. Maka ndị nkịtị, nri kwesịrị ekwesị na nke kwesịrị ekwesị bụ ihe kacha mkpa mgbe niile.