Autophagy bụ usoro ebumpụta ụwa n'ime mkpụrụ ndụ anyị nke na-arụ ọrụ dị ka onye nche iji chebe ahụike anyị site n'ịkwatu ihe ndị mebiri emebi na mkpụrụ ndụ ma mee ka ha ghọọ ike. Usoro nhicha onwe onye a na-arụ ọrụ dị mkpa n'ịnọgide na-enwe ahụike kacha mma, igbochi ọrịa na ịgbatị ndụ. Ọ dabara nke ọma, e nwere ọtụtụ ụzọ anyị nwere ike isi melite ma kpalie autophagy ka mkpụrụ ndụ anyị wee nwee ike ịrụ ọrụ nke ọma.
Okwu a bụ autophagy, nke sitere na okwu Grik bụ "auto" nke pụtara "onwe" na "phagy" nke pụtara iri nri, na-ezo aka na usoro mkpụrụ ndụ dị mkpa nke na-enye mkpụrụ ndụ ohere imebi ma megharịa ihe ndị dị na ha. A pụrụ iwere ya dị ka usoro nhicha onwe onye nke na-arụ ọrụ dị mkpa n'ịkwado ahụike mkpụrụ ndụ na homeostasis.
N'ime ahụ anyị, ọtụtụ nde mkpụrụ ndụ na-eme autophagy mgbe niile iji wepụ protein ndị mebiri emebi ma ọ bụ ndị na-adịghị arụ ọrụ nke ọma, organelles ndị na-adịghị arụ ọrụ na ihe ndị ọzọ dị na mkpụrụ ndụ. Usoro a na-enyere aka igbochi mkpokọta ihe ndị na-egbu egbu ma na-eme ka macromolecules dịghachi ndụ, na-eme ka mkpụrụ ndụ rụọ ọrụ nke ọma.
usoro ihe omume
AutophagyỌ na-arụ ọrụ site na usoro usoro dị mgbagwoju anya ma sie ike. Usoro a na-amalite site na ịmepụta usoro akpụkpọ ahụ abụọ a na-akpọ autophagosomes, nke na-ejupụta ihe ndị dị n'ime sel. Autophagosome ahụ na-ejikọta na lysosome, otu organelle pụrụ iche nke nwere ọtụtụ enzymes, na-eduga na mmebi nke ihe dị n'ime ya.
E nwere ụdị atọ bụ isi nke autophagy: macroautophagy, microautophagy, na chaperone-mediated autophagy. Macroautophagy gụnyere nnukwu mmebi nke ihe ndị dị na sel, ebe microautophagy gụnyere ịmịkọrọ ihe cytoplasmic ozugbo site na lysosomes. N'aka nke ọzọ, autophagy nke chaperone-mediated na-elekwasị anya na-elekwasị anya na protein maka mbibi.
Nhazi na Ịdọ Aka ná Ntị
A na-achịkwa autophagy nke ọma site na ọtụtụ ụzọ mgbaàmà iji zaa ọtụtụ ihe na-akpata nrụgide sel, dịka enweghị nri, nrụgide oxidative, ọrịa na nchịkọta protein. Otu n'ime ihe ndị bụ isi na-achịkwa autophagy bụ ihe a na-achọ n'aka anụmanụ nke rapamycin (mTOR), protein kinase nke na-egbochi autophagy mgbe ihe oriri bara ụba. Agbanyeghị, n'okpuru ọnọdụ nke mmachi nri, a na-egbochi mTOR signaling, na-eduga na ọrụ autophagy.
1. Ibu ọnụ mgbe ụfọdụ:
Site n'ibelata oge nri, ibu ọnụ na-eme ka ahụ nọrọ n'ọnọdụ ibu ọnụ ogologo oge, na-akpali mkpụrụ ndụ iji ike echekwara ma malite autophagy.
2. Mmega ahụ:
Mmega ahụ mgbe niile anaghị eme naanị ka ahụ anyị dị mma, kamakwa ọ na-arụ ọrụ dị ka ihe na-akpali autophagy. Iso na mmega ahụ aerobic na iguzogide na-akpali autophagy, na-akwalite nhicha na mmụba na ọkwa sel.
3. Mmachi kalori:
Tinyere ibu ọnụ mgbe ụfọdụ, mmachi kalori (CR) bụ ụzọ ọzọ a nwapụtara iji mee ka autophagy dịkwuo mma. Site n'ibelata oriri kalori gị n'ozuzu, CR na-amanye mkpụrụ ndụ gị ichekwa ike ma malite autophagy iji nọgide na-arụ ọrụ dị mkpa.
4. Nri Ketogenic:
A na-eme ka ọrụ autophagic dịkwuo mma site n'ịkpalite ketosis site n'ibelata oke oriri carbohydrate na ịbawanye oriri abụba.
5. Nri ndị bara ụba na phytochemicals:
Ụfọdụ ihe ọkụkụ, ọkachasị ndị dị na mkpụrụ osisi, akwụkwọ nri na ihe na-esi ísì ụtọ, nwere ihe ndị na-akpali autophagy.
6. Were ihe mgbakwunye pụrụ iche:
Enwere ike ịkpalite autophagy site na itinye ihe mgbakwunye autophagy na nri iji kwalite ahụike.
1. Tii akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ
Tii akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ bara ọgaranya na ihe ndị na-egbochi ọrịa dịka catechins, a maara ya kemgbe maka uru ahụike ya. Tii akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ egosila na ọ na-eme ka ọrụ nke sistemu ahụ dịkwuo mma ma na-akwalite mbelata ibu, a chọpụtakwara na ọ na-eme ka autophagy rụọ ọrụ. Polyphenols dị na tii akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na-akpali ngosipụta nke mkpụrụ ndụ ihe nketa dị na autophagy, nke na-enyere aka ịnọgide na-enwe nguzozi na ọrụ sel.
2. Turmeric
Curcumin, ihe na-arụ ọrụ na turmeric nke nwere agba odo odo doro anya, nwere ike igbochi mbufụt na antioxidant dị ike. Nnyocha ndị na-apụta egosila na curcumin nwekwara ike ịkpalite autophagy site na ime ka ụfọdụ ụzọ molekul rụọ ọrụ. Itinye turmeric n'ime nri gị, ma ọ bụ site na isi nri ma ọ bụ dị ka ihe mgbakwunye, nwere ike inye aka mee ka ikike nke autophagy ka mma iji melite ahụike.
3. Berberine
Nnyocha e mere n'ule berberine chọpụtara na ihe a nwekwara ike ịkpalite autophagy. A na-ahụ berberine na mkpụrụ osisi, turmeric osisi, na ụfọdụ ahịhịa ndị ọzọ.
4. Mkpụrụ osisi beri
Mkpụrụ osisi dị ka bluberi, strọberị, na raspberries abụghị naanị ihe na-atọ ụtọ, kamakwa ha nwere ihe ndị na-akwalite ahụike. Mkpụrụ osisi ndị a na-egbuke egbuke bara ụba na polyphenols, ihe ndị a maara na-eme ka autophagy dịkwuo mma. Site n'iri ọtụtụ mkpụrụ osisi ọhụrụ ma ọ bụ nke kpọnwụrụ akpọnwụ, ị nwere ike ijide n'aka na ị na-enweta ngwakọta osisi ndị a bara uru nke na-akwado usoro autophagy siri ike ma dị irè.
5. Akwụkwọ nri ndị a na-akpọ Cruciferous
Akwụkwọ nri ndị dị ka broccoli, cauliflower, kale na Brussels sprouts, nwere ọtụtụ ihe ndị na-akwalite ahụike, dị ka sulforaphane na indole-3-carbinol. A chọpụtala na ihe ndị a na-eme ka autophagy rụọ ọrụ ma gbochie mmebi mkpụrụ ndụ nke nrụgide oxidative kpatara. Ntinye nri nke akwụkwọ nri dị iche iche na cruciferous abụghị naanị na ọ na-enye nri dị mkpa kamakwa ọ na-akwalite mkpali nke autophagy.
1. Curkumin
Curcumin, ihe na-arụ ọrụ na turmeric, anọwo na-eji ya eme ihe kemgbe maka ihe mgbochi mkpali na ihe ndị na-egbochi antioxidant ya. Nnyocha ndị e mere n'oge na-adịbeghị anya egosikwala na curcumin nwere ike ịkpalite autophagy, nke na-eme ka ahụike sel ka mma. Curcumin na-eme ka mkpụrụ ndụ ihe nketa na ụzọ mgbaàmà dị iche iche metụtara nhazi nke autophagy rụọ ọrụ. Ike ya ime ka autophagy dịkwuo mma nwere ike ịba uru n'ọtụtụ ọrịa ndị metụtara nrụgide oxidative na nsogbu sel.
2. Berberine
Berberine bụ ihe sitere n'okike a na-ahụ n'ọtụtụ osisi dị iche iche, gụnyere barberry na goldenseal. A mụọla ihe mgbakwunye osisi a nke ọma maka mmetụta ọgwụgwọ ya na ọtụtụ ọnọdụ, gụnyere nsogbu metabolic. A chọpụtakwara na Berberine na-akpali autophagy site na ịgbanwe ngosipụta nke mkpụrụ ndụ ihe nketa metụtara autophagy. Site na ịgbakwunye berberine, ị nwere ike ime ka autophagy dịkwuo mma ma melite ahụike sel, ọkachasị ma a bịa n'ihe gbasara ahụike metabolic.
3. Spermidine
Spermidine (spermidine) bụ obere ihe dị ndụ nke dị n'ime mkpụrụ ndụ. Nnyocha achọpụtala na enwere mmekọrịta chiri anya n'etiti spermidine na autophagy. Spermidine nwere ike ime ka ụzọ autophagy rụọ ọrụ ma kwalite autophagy. Ọmụmụ ihe egosila na spermidine nwere ike ime ka ngosipụta nke mkpụrụ ndụ ihe nketa metụtara autophagy dịkwuo elu ma kwalite autophagy site na ịchịkwa ọkwa nke protein metụtara autophagy. Na mgbakwunye, spermidine nwekwara ike ime ka autophagy rụọ ọrụ site na igbochi ụzọ mTOR signaling.
Nkwupụta: Edemede a bụ maka ebumnuche ozi naanị, ekwesighikwa iwere ya dị ka ndụmọdụ ahụike. Gakwuru ọkachamara ahụike mgbe niile tupu i jiri ihe mgbakwunye ọ bụla ma ọ bụ gbanwee usoro nlekọta ahụike gị.
Oge ozi: Sep-01-2023
